• Opis
    • Wycieczki
    • Więcej

      Góry Wschodniochińskie

      Informacje ogólne

      Region Gór Wschodniochińskich określany również Górami Południowochińskimi wyróżnia się od pozostałej części kraju kilkoma nowoczesnymi, nadmorskimi miastami z zachodnim charakterem i dzikimi zakątkami skrytymi w odległych górach. W regionie bardzo mocno kultywuje się chińskie tradycje wyznaczone terenami kilku podległych prowincji. Różnica może przykładowo objawiać się w języku z dialektem kantońskim oraz obyczajami grup etnicznych zamieszkujących tereny górskie. W starych miastach można odnaleźć zabytkowe świątynie i szereg innych budynków pamiętających zawiłą przeszłość. Region najczęściej odwiedzają turyści, którzy chcą poznać koloryt południowochińskich miejscowości oraz miłośnicy pieszych wędrówek zapuszczający się w malownicze i trudnodostępne góry. Tereny położone z dala od morza obfitują w liczne atrakcje turystyczne w postaci świątyń buddyjskich i reliktów dawnych epok. Turyści zwiedzający region mogą także zajrzeć na wyspę Hainan nazywaną przez plażowiczów „Chińskimi Hawajami”.

      Rozległy region górski zajmuje kilkaset kilometrów linii brzegowej graniczącej z wodami Morza Południowochińskiego i sąsiaduje z takimi krainami jak Wyżyna Południowo-Wschodnia na północy, Wyżyna Junkuej na zachodzie oraz Wietnamem i wyspą Hainan na południu. Tereny górskie składające się z licznych pasm poprzecinane są głębokimi dolinami, kotlinami i malowniczymi wąwozami. Najwyższym szczytem jest Huanggang Shan osiągający wysokość 2185 m n.p.m., natomiast za najbardziej ujmujący zakątek uchodzi tropikalna delta Perłowej Rzeki. Naturalna roślinność w większej mierze została zastąpiona polami uprawnymi, a niektóre prowincje eksploatowane są pod względem wydobywczym.

      .

      Na historię regionu wpływ miało chaotyczne miasto Kanton zwane także Guangzhou, którego mieszkańcy uchodzą za mistrzów gotowania i robienia interesów. Lokalne legendy głoszą, że Kanton wzniosło Pięciu Nieśmiertelnych przybyłych znikąd na kozłach, chociaż naukowo potwierdzone ślady osadnictwa sięgają III w. p.n.e., kiedy cesarz dynastii Qin założył Królestwo Nanyue. Z racji bliskiej odległości od morza osada szybko rozwinęła handel z Azją Środkową i Bliskim Wschodem, dzięki czemu rozwinął się przemysł stoczniowy. Liczne kontakty z odległymi cywilizacjami sprowadziły do tego regionu islam, a kupcy przybywający ze wszystkich stron kuli ziemskiej zaczęli zakładać coraz to nowsze dzielnice. Kiedy Chiny zamknęły się na kontakt ze światem zewnętrznym, Kanton dalej utrzymywał więzy handlowe, które na dobrą sprawę nie przyniosły nic dobrego, gdyż w XVIII w. Brytyjczycy założyli tam swoją kolonię i jeden z pięciu chińskich tzw. „portów traktatowych” otwartych na handel z zagranicą, co doprowadziło do dwóch „wojen opiumowych”.  Na Kantonie swoje piętno odcisnęło także ludowe „powstanie tajpingów” w XIX wieku oraz próba obalenia rządu Qing.

      Współczesny Kanton jest kilkumilionowym, prężnie działającym ośrodkiem przemysłowym, portem oraz centrum akademickim i kulturalnym, położonym w delcie Perłowej Rzeki. Główne arterie wytyczono między nowoczesnymi budynkami, a po mieście najlepiej poruszać się metrem, gdyż ulice bywają często zakorkowane. Najstarszej dzielnicy udało się zachować zabytkowy charakter, niemniej stare domy mocno kontrastują z nową zabudową. Turystów najbardziej interesuje Kanton Centralny rozciągający się pomiędzy arteriami Renmin Lu i Yuexiu Lu. Miłośników architektury sakralnej z pewnością przyciągnie meczet Huaisheng z dominującą wieżą Guang Ta, uchodzący za jeden z najstarszych tego typu obiektów na świecie. Ciekawa jest także czczona w Kantonie Świątynia Sześciu Bananowych Drzew – Liurongsi Si sięgająca budową VI w. W kilku innych świątyniach można zobaczyć interesujące dla Europejczyków posągi Buddy pod różnymi postaciami oraz rozmaite rzeźby przedstawiające buddyjskie bóstwa. Najwyższa w Kantonie jest Kwietna Pagoda Hua Ta skrywająca relikwie przywiezione z Indii. Ze szczytu można spojrzeć na panoramę miasta, natomiast w okolicy zawsze rozstawiają się dziesiątki straganów z pamiątkami i religijnymi przedmiotami. Pozostałe świątynie buddyjskie, oprócz ciekawej architektury sakralnej, mogą także zainteresować nazewnictwem, takim jak: Świątynia Pięciu Geniuszy czy najstarsza w Kantonie Świątynia Synowskich Uczuć, do której często zaglądają najważniejsze osobistości świata buddyjskiego. Szczególnie najmłodsi mogą być zainteresowani działem przyrodniczym z odwzorowaną dżunglą i wieloma ciekawostkami, mieszczącym się w Muzeum Prowincji przy uniwersytecie. W północnym Kantonie znajdują się dwa ogromne parki Liuhua i Yuexiu zasilone przez tereny rekreacyjne, sportowe, herbaciarnie i cieniste zagajniki, w których bardzo miło można spędzić popołudnie. Czasami w potężnym amfiteatrze odbywają się koncerty, więc warto przed zwiedzaniem miasta zapoznać się z kalendarzem imprez kulturalnych. Przy okazji można także zajrzeć do Ogrodu Chińskich Idiomów z kamiennymi rzeźbami i rzucić okiem na Posąg Pięciu Kozłów nawiązujący do legendy o powstaniu Kantonu. Szczególnie panie powinny zajrzeć do ujmującego Ogrodu Orchidei z herbaciarnią, natomiast panów z pewnością zainteresuje muzeum z eksponatami przedstawiającymi broń ceremonialną i uzbrojenie dawnych wojowników, znajdujące się w świątyni zbudowanej w miejscu historycznej bitwy. Targowiska, sklepy i restauracje wypełniają gwarne uliczki zachodniej części miasta, natomiast wytchnienie można znaleźć na cichej wyspie Shamian, gdzie życie toczy się własnym rytmem. Na posiłek można podążyć w okolicę ulic Dishifu Lu i Xiajiu Lu, gdzie wśród odrestaurowanych domków pochodzących z epoki panowania dynastii Qin nie brakuje przytulonych lokali gastronomicznych. W nowszych dzielnicach pełnych drapaczy chmur można z kolei znaleźć ekskluzywne sklepy i droższe restauracje obsługujące wymagających gości. Jeżeli ktoś ma więcej czasu może podjechać do parku Baiyun Shan, gdzie oprócz pięknego widoku ze Szczytu Sięgającego Gwiazd i Urwiska Chenga, na turystów czekają herbaciarnie i lokalne restauracje. Nieodłącznym elementem zwiedzania Kantonu jest rejs Rzeką Perłową, której nazwa wywodzi się z legendy o mnichu Jiahu, który zgubił w rzece przepiękną perłę, lśniącą później pod wodą każdej nocy. Nikt jednak nie był w stanie owego klejnotu wyłowić i taką właśnie nazwą zaczęto określać rzekę. Z racji tego, że Kanton jest bardzo dużym miastem, nie brakuje tam najlepszych hoteli, ogromnych dyskotek i bogatej oferty związanej z kulturą.

      Kuchnia i obyczaje

      Kuchnia

      Chociaż kuchnia chińska zagościła na dobre na europejskich stołach, wizyta w tradycyjnej restauracji może okazać się miłym zaskoczeniem. Pełna harmonia smaków to kulinarna zaleta uzyskiwana dzięki unikalnemu łączeniu składników o różnych kształtach i barwach, zadziwiających nie tylko zmysł smaku, ale również wzroku. Chińczycy stawiają na dużo warzyw, mało tłuszczu oraz zdrowe jedzenie nierozerwalnie połączone z filozofią, medycyną i każdą dziedziną życia. Terytorium Chin jest bardzo rozległe, dlatego w zależności od pobytu w danym regionie, warto poświęcić czas na kulinarną podróż po najróżniejszych restauracjach, by rozpoznać na własnym podniebieniu najważniejsze smaki: słodki, kwaśny, cierpki, słony i gorzki.

      Warto pamiętać, że w Chinach śniadania spożywa się bardzo wcześnie, nawet o 6:00 rano, a przed południem większość restauracji przyrządza już obiady. W tradycyjnych restauracjach jada się na obracanych stołach przeważnie pałeczkami, chociaż dla turystów z zachodu przygotowywane są na wszelki wypadek zestawy sztućców, ale będąc już w Chinach chyba warto pokusić się naukę specyficznego spożywania posiłków. Lista chińskich potraw jest tak długa jak historia kraju licząca kilka tysięcy lat. Zaglądając do restauracji oprócz lokalnego podziału można zauważyć kilka kategorii: potrawy carskie, potrawy lokalne, potrawy rodzinne, etniczne, wegetariańskie oraz lecznicze. Większość dań skupia dziedzictwo kultur azjatyckich takich jak koreańska, japońska oraz mongolska. Na stoły cesarskie trafiały przeważnie najznamienitsze i wyszukane dania, podczas gdy poddani spożywali najczęściej ryż.

      Kuchnia bazuje na ryżu krótko lub długoziarnistym, bardzo często serwowanym w postaci klusek lub makaronu. Do tego dochodzi przeważnie mięso uznawane za produkt dodający sił witalnych. Chociaż w regionach islamskich króluje baranina i wołowina, najpopularniejszym mięsem jest wieprzowina zwana zhurou. Jada się także dużo kurczaków jirou oraz jagnięcinę. Na stoły, szczególnie w regionach przymorskich, trafiają także ryby fu, chociaż spotkać można również nieco bardziej egzotyczne ślimaki morskie, żółwie, węże, cykady, a nawet skorpiony czy kawałki niedźwiedzia. Na szczęście dostępna jest cała gama warzyw takich jak kapusta pekińska, szpinak czy ziemniaki oraz owoców: jabłek, mandarynek, bananów, gruszek i winogron. Niezbędnych protein dostarczają nasiona soi występujące w wielu potrawach, chociaż za substytut mięsa uchodzi także ser tofu – świeży twaróg o konsystencji kremu, podawany w wielu kulinarnych kombinacjach.

      .

      Do popularnych przekąsek, z którymi bardzo często można się zetknąć stołując się w niewielkich restauracjach na wąskich uliczkach „hutong”, należą jaja kacze, kurze i przepiórcze gotowane na twardo w roztworze herbaty, sosu sojowego i anyżu. Na stoiskach z przekąskami można także nabyć grillowane skrzydełka kurczaka, makarony, kebaby, pieczone ziemniaki i kukurydzę. Ciekawe w smaku mogą okazać się bułki gotowane na parze o nadzieniu mięsnym lub warzywnym, na które potocznie mówi się „łyse głowy”.

      Posiłki najczęściej rozpoczyna się pobudzającą żołądek i wzmagającą apetyt filiżanką herbaty, której mnogość gatunków może zachwycić niejednego pasjonata aromatycznego napoju. Chińczycy do posiłków pijają także piwo pijiu (najsłynniejsze Tsingtao pochodzi z Qingdao) oraz spirytus bajiu określany mianem „białego wina”. Jest to jeden z najmocniejszych alkoholi, z którym nie należy przedobrzyć, podobnie jak z mocną wódką Mao Tai Jiu pochodzącą z prowincji Kuejczou. Może po prostu lepiej sięgnąć do obiadu po słodzoną lemoniadę albo delikatne wino gronowe Putao Jiu. W restauracji warto także poprosić o butelkę słodkiego, uchodzącego za wytrawne, białego wina „Wielki Mur” lub czerwonego o groźnej nazwie „Smok”.

      Kuchnia kantońska jest najważniejszą kuchnią regionalną w Chinach, która zawsze tworzona jest ze świeżych składników, łagodnych przypraw i przygotowywana jest najczęściej w woku. Kluczowym dodatkiem do potraw są ciemnozielone chińskie brokuły choi sam podawane z sosem z ostryg. Na parze z imbirem przyrządzane są natomiast ryby i owoce morza, duszone z wieloma składnikami. Na restauracyjnych stołach często pojawia się soczysty i aromatyczny drób i pieczone mięso gęsi podawane najczęściej z ryżem. Daniem w sam raz dla jednej osoby jest sai bo – ryż gotowany na parze z warzywami i słodkawą kiełbasą lap cheung. Do miejscowej tradycji kulinarnej należą także ciastka księżycowe i bułeczki nadziewane pieczoną wieprzowiną. Kuchnia Kantonu kojarzy się również z sosem słodko-kwaśnym i tradycją porannego dim sun, czyli śniadania złożonego z małych zakąsek w postaci bułeczek, naleśników lub klusek, popijanych dużą ilością herbaty.

      Wycieczki fakultatywne

      Wycieczki fakultatywne

      Shenzhen – jeszcze do lat siedemdziesiątych XX wieku miasto było zwykłą wioską rybacką, która rozrosła się w niebotyczny sposób i stała bardzo ważnym portem. Chociaż tak rozwinięty miejski krajobraz można oglądać w wielu miastach Chin, warto tam zaglądnąć, by przespacerować się ulicą Renmin Lu i zapoznać z chińskimi sklepami zajmującymi się handlem detalicznym. Można także zajrzeć w region starego miasta Boan, gdzie rozkładają się stragany z najróżniejszymi przedmiotami. Chociaż w mieście nie ma zabytków, warto przespacerować się po parku Lizhi z nowoczesnym gmachem opery, w której odbywają się przedstawienia teatru chińskiego. Największą atrakcją w mieście są parki rozrywki z licznymi ciekawostkami przeznaczonymi zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Miłośnicy militariów i marynistyki powinni natomiast skierować swoje kroki do zacumowanego w porcie rosyjskiego lotniskowca, na pokładzie którego urządzono ciekawą ekspozycję z możliwością rozrywkowego spędzenia popołudnia.

      Foshan – w betonowej dżungli pełnej wieżowców, traktowanej jako przedmieście Kantonu, uchowały się dwie wspaniałe świątynie, na które warto zwrócić uwagę. Jedną z nich jest Zu Miao – Świątynia Przodków uchodząca za arcydzieło architektury południa Chin. Budowla wybudowana w 1080 r. charakteryzuje się wspaniałym dachem przedstawiającym lwy i postacie z miejscowych legend, wnętrzem zdobionym precyzyjnie wykonanymi rzeźbami oraz ogromnym posągiem boga Północy Beidi. Intersująco prezentuje się także pobliski łuk Lingying, obok którego przechodzą turyści zmierzający do drugiej pasjonującej świątyni położonej kilka przecznic dalej. Świątynia Dobroczynności – Renshou Si zajmuje pomieszczenia byłego klasztoru, w którego jednym ze skrzydeł funkcjonuje Instytut Badania Kultury Ludowej w Foshanie eksponujący przedmioty związane z chińskimi obyczajami. Spacer po mieście najlepiej zakończyć w Liang Yuan –  jednym ze słynnych ogrodów delty Perłowej Rzeki, w którym można podziwiać tradycyjnie umeblowane budynki mieszkalne, sadzawki, drzewa i mnóstwo interesujących roślin.

      Danxia Shan – przyjemne miejsce widokowe na jednodniową wycieczkę, podczas której można podziwiać malownicze klify zdobiące brzegi rzeki Jin. Wyznaczone szlaki spacerowe prowadzą wśród rozmaitych formacji skalnych na szczyt Yuan Shan i wierzchołek Changlao, z którego można podziwiać jedyne w swoim rodzaju widoki oraz wschody i zachody słońca z pewnością przyciągające fotografów poszukujących inspirującej scenerii.

      Huizhou – miasto ze szlachetnym otoczeniem Jeziora Zachodniego przed laty było stolicą dworu Południowej Dynastii Han. Okoliczne tereny i parki krajobrazowe doskonale nadają się na długie spacery lub na sielankowe spędzenie popołudnia. Na turystyczną uwagę zasługuje wysoka świątynia z 1618 r., z której szczytu można podziwiać wspaniałe widoki i stary, żeński klasztor Yuan Miao z bogato zdobionymi i intrygującymi rzeźbami przedstawiającymi zwierzęta.

      Chaozhou – stara dzielnica miasta położonego na brzegach rzeki Han przyciąga prowincjonalnym urokiem i zabytkowymi obiektami pochodzącymi z czasów dynastii Ming. Wąskie uliczki i kolonialna zabudowa w centrum zachęcają do spaceru, podczas którego mija się po drodze riksze i motorowery manewrujące wśród ludzi. W niewielkich sklepach zawsze można znaleźć interesujące pamiątki, natomiast w restauracjach spróbować lokalnej kuchni. Odpocząć można w parku Xihu z zachowanymi murami miejskimi, by później zobaczyć jeszcze najważniejszy zabytek w mieście, jakim jest interesująca buddyjska świątynia Kaiyuan Si pochodząca z VIII w., której dziedziniec pełen jest figowców i czerwono kwitnących drzew. Do pozostałych zabytków należy Pawilon Północny z czasów dynastii Song, brama Guangji i kompleks świątynny Hanwen Gong.

      Dinghu Shan – doskonałe miejsce na spędzenie popołudnia wśród bujnych lasów porastających malownicze wzgórza. Uroczy rezerwat położony nad rzeką, pełen szlaków pieszych prowadzących do wodospadów objęty jest programem ochrony biosfery UNESCO, co świadczy o przyrodniczych walorach i nieskazitelnym pięknie. Pasjonującą wędrówkę lub rejs łodzią zawsze wieńczy wizyta w tradycyjnej restauracji.

      Hongkong – niezwykła wyspa i ogromna aglomeracja w jednym oferuje między innymi uprawianie  górskich spacerów, a także piękne widoki na miasto i atrakcyjne plaże uzupełniające miejski pejzaż. Znajdują się tam również najważniejsze dzielnice finansowe i gospodarcze oraz najwyższe, azjatyckie drapacze chmur skrywające w swoim cieniu liczne centra handlu i rozrywki. W turystycznych oczach do lotu wzbijają się między innymi Hongkong Convention and Exhibition Centre, a nowoczesną architekturą imponuje Central Plaza. Użytecznym punktem orientacyjnym jest przystań promowa Star Ferry znajdująca się po obu stronach Victoria Harbour, gdzie cumują promy łączące wyspy. Teren nad wodą pełen jest malowniczych placyków, parków oraz modnych miejsc rozrywki gwarantujących wspaniałą zabawę. Szyty najwyższych wieżowców, reprezentujących najczęściej instytucję finansowe, bardzo często spowite są mgłą, dlatego nie zawsze można podziwiać w pełnej okazałości wspaniałą sylwetkę najwyższego budynku IFC2. Barwionym szkłem i przepychem marmurów imponują Exchange Square i Jardine House, tamtejsze elity zamieszkują pełną luksusu dzielnicę Victoria Peak, z kolei pełna barów, restauracji i kawiarni jest dzielnica So Ho. Oddech można złapać na publicznej przestrzeni piknikowej, jaką jest plac Statue Square wypełniony najczęściej odpoczywającymi mieszkańcami miasta. Mnóstwo herbaciarni, restauracji, dyskotek i straganów znajduje się w rejonie zwanym Lan Kwai Fong, z którego blisko jest do niewielkiego zoo i ogrodu botanicznego. Wśród drzew i drapaczy chmur można wypatrzyć sylwetkę XIX-wiecznej katedry św. Jana zdradzającą elementy kolonialnej architektury, natomiast za najbardziej rozrywkową dzielnicę uchodzi między innymi Wan Chai z niezliczonymi restauracjami, galeriami, kinami i znamienitymi hotelami o najwyższym standardzie. Hazard kwitnie także w dzielnicy Happy Valley, gdzie znajdują się między innymi słynne tory do wyścigów konnych i pojawiają się turyści z wypchanymi portfelami. Najbardziej wytworną dzielnicą jest Victoria Peak obfitująca w kosztowne nieruchomości, bogate rezydencje i wakacyjne domy rozmieszczone na malowniczych wzgórzach. Można się tam dostać wagonikami zabytkowej kolejki, którą sama podróż ze względu na strome zbocza jest niemałym przeżyciem. Na szczycie znajduje się Peak Tower, czyli konstrukcja z tarasami widokowymi, galeriami i restauracjami, zabytkowy punkt widokowy Peak Lookout oraz mnóstwo tras spacerowych dla turystów spragnionych długich wędrówek, tym bardziej że widok z niektórych miejsc potrafi oczarować szczególnie o poranku lub zachodzie słońca. Ciekawym miejscem dla turystów jest sama wyspa Hongkong z kilkoma rozległymi dzielnicami. Przyjemne rejsy wokół jednego z portów i na wyspę Lamma organizują biura turystyczne dzielnicy Aberdeen. Można tam znaleźć także targi rybne i pływające restauracje serwujące świeżutkie owoce morza. Małe dzieci warto zabrać do gigantycznego parku rozrywki jakim jest zajmujący cały półwysep Ocean Park z niekończącymi się atrakcjami. Z kolei dzielnicą prezentującą zachodni koloryt jest Shek z szeroką plażą, na której warto spędzić czas, gdy zmęczenie daje się we znaki. Ciekawym regionem Hongkongu jest Koulun oddzielony wąskim pasem wody od reszty metropolii, gdzie zamieszkało najwięcej osadników. Można tam znaleźć kilka plaż, wspaniałe widoki na drapacze chmur i okoliczne wzgórza oraz poszczególne ulice tętniące życiem przez całą dobę. Sercem turystycznym Hongkongu jest obszar Tsim Sha Tsui z przystanią Star Ferry, z której można dostać się na pobliskie wyspy. Najsłynniejszą ulicą jest Nathan Road pełna sklepów, barów i najlepszych klubów nocnych otwartych do białego rana. Znajduje się tam również kilka ciekawych miejsc w postaci Wieży Zegarowej, Muzeum Sztuk Pięknych, Muzeum Przestrzeni Kosmicznej i Muzeum Historii Hongkongu. Podczas spaceru po tej części miasta można zwiedzać szereg świątyń taoistycznych, buddyjskich i konfucjańskich, które ujmują bogatymi zdobieniami i architekturą charakterystyczną dla tej części Azji. Najbardziej malowniczą dzielnicą są tzw. Nowe Terytoria, obejmujące swym zasięgiem także wiejskie drogi, stare wioski, parki krajobrazowe oraz półwysep Kung oferujący ustronne plaże, na które można dostać się szybkimi poduszkowcami. Ciekawym miejscem jest Muzeum Sam Tung Uk, na które składa się dwusetletnia wioska otoczona murami, założona przez ród Chan. Interesujący jest szczególnie kompleks świątyń głównych religii wyznawanych w Hongkongu skrywający się pod nazwą Instytutu Yuen Yuen. Turyści zaglądają często do wschodniej części Nowych Terytoriów, rozkładających się wokół zatoki Clear Water, gdzie można znaleźć kilka przyjemnych plaż z drobnym piaskiem. Okolica obfituje w sprzyjające ewentualnemu wypoczynkowi poszarpane półwyspy, rozmaite cyple, zatoczki i przybrzeżne wyspy. Najciekawszy jest półwysep Sai Kung, na którym znaleźć można agencje turystyczne organizujące wolny czas turystom nastawionych na rozmaite sporty, nurkowanie, połowy ryb i piesze wędrówki.

      Wyprawa na wyspy – okoliczne wyspy Hongkongu to fascynujący świat wspaniałych widoków, ciekawych plaż, rybackich wiosek i obiektów noclegowych, dzięki którym można zostać tam na noc. Najciekawsza jest wyspa Lamma poprzecinana krajoznawczymi ścieżkami i otoczona ustronnymi plażami. Znajdują się tam restauracje, smażalnie ryb i ośrodki, w których można wypożyczyć sprzęt sportowy. W cieniu drzew skrywają się tam dwie wioski Yuang Shue Wan i Sok Kwu Wan ze skromną bazą noclegową i restauracyjkami serwującymi rybne specjały. Atmosfera jest wyśmienita, tym bardziej że w upalne dni można skorzystać z kilku przyjemnych plaż. Widoki są ujmujące, szczególnie podczas wizyty w przytulnej tawernie i konsumpcji homarów popijanych białym winem. Na wyspę Cheung Chau warto popłynąć dla rozkosznych pejzaży, kilku świątyń i przyjemnych tras spacerowych. Wyspa ma typowo rybacki charakter, w porcie cumuje mnóstwo łodzi rybackich i statków, a na deptakach spacerowych unosi się zapach smażonych rekinów. Przed laty urzędowali tam piraci i w kilku miejscach można trafić na pamiątki po tamtych czasach oraz groty z ukrytymi skarbami. Główna miejscowość usiana jest kafejkami, tawernami i sklepami z pamiątkami przyciągającymi najwięcej zwiedzających. Najciekawszym zabytkiem jest świątynia Pak Tai poświęcona lokalnemu bóstwu, które według legend ocaliło przed laty wyspę przed zarazą. W upalne dni wytchnienie można znaleźć na kilku niewielkich plażach, z których najciekawsza jest plaża Kwun Yam Wan umiłowana przez surferów. Największą wśród tych wysp jest Lantau z nadbrzeżnymi osadami, świątyniami, klasztorami i wybudowanym na specjalnie usypanej wyspie niezwykłym portem lotniczym, który uchodzi za cud inżynierii i jest obecnie głównym lotniskiem Hongkongu. Warto zwiedzić tam klasztor Niebiosa Trapistów i klasztor Po Lin, udać się na wycieczkę w okolicę jednego z największych na świecie posągów Buddy lub zdobyć najwyższą górę z pięknymi widokami. Jeżeli ktoś zabawi na wyspie dłużej, może wybrać się na długi szlak przygotowany w parku krajobrazowym specjalnie dla turystów.

      .

      Wyspa Hainan  – jest najbardziej na południe wysuniętym punktem oderwanym od Chin i enklawą niemalże dryfującą po wodach Morza Południowochińskiego. W skład całego archipelagu wchodzi około 200 mniejszych wysepek rozsianych wzdłuż linii brzegowej i skrytych w ustronnych zatokach. Największa wyspa Chin oddzielona jest Cieśniną Hajnańską od półwyspu Leizhou należącego do Gór Południowochińskich, natomiast najwyższym wzniesieniem jest szczyt Wuzhi osiągający wysokość 1876 m n.p.m. Panuje tam klimat tropikalny monsunowy z wilgotnym i gorącym latem. Hainan przecinają liczne rzeki wypływające z gór, a malowniczy krajobraz wypełniają dodatkowo naturalne jeziora i sztuczny zbiornik Sangtao. Pierwsze osady na wyspie powstały około 200 r. n.e. i zamieszkiwane były przez prymitywne plemiona, chociaż wzmianki pochodzą już z około I w. p.n.e., kiedy stacjonował tam wojskowy garnizon dynastii Han. Wyspa Hainan z racji swej politycznej szczelności przez lata była traktowana jako miejsce zesłań cesarskich przeciwników. Prawdziwy napływ osadników nastąpił dopiero między XVI a XVII wiekiem i związany był z konfliktami w sąsiednich prowincjach na stałym lądzie. Podczas II wojny światowej ukrywali się tam komuniści prowadzący z japońskimi najeźdźcami partyzancką walkę, która dla mieszkańców wyspy zakończyła się krwawo. Wiek XX ogólnie nie wpłynął rozwojowo na wyspę, która dopiero w latach osiemdziesiątych stała się Specjalną Strefą Ekonomiczną przyciągającą wczasowiczów pięknymi plażami i wyjątkowo tropikalnym klimatem. Turyści przybywający na Hainan stykają się przeważnie ze stolicą wyspy, czyli miastem Haikou, określanym także „Wrotami Morza”, gdzie przetrwała kolonialna zabudowa i znajduje się kilka miejsc godnych uwagi. Miasto od wieków pełniło rolę ważnego portu handlowego, dla ochrony którego w wieku XIII wybudowano liczne fortyfikacje. Haikou rozwijało się prężnie, przez co stało się najważniejszym na wyspie ośrodkiem administracyjnym i przemysłowym. Na zwiedzanie nie trzeba poświęcać zbyt wiele czasu, tym bardziej że większość najciekawszych miejsc zgromadzona jest blisko siebie. Głównymi ulicami są Jiefang Lu i Xinhua Lu i tam najlepiej wybrać się na wieczorny spacer. Przyjemnym miejscem jest park Haikou, w którym w upalny dzień pragnienie można zgasić smacznym mleczkiem kokosowym i przypatrzyć się przy okazji wyspiarzom ćwiczącym tai chi. Sympatyczne i pełne sadzawek ścieżki spacerowe można znaleźć w południowo-wschodniej części miasta, gdzie wznosi się XIX-wieczna Świątynia Pamięci Pięciu Dostojników. Największą turystyczną atrakcją jest Bateria Xiuying zbudowana pod koniec XIX stulecia, by chronić wyspę przed atakami z zewnątrz. Ogromne fortyfikacje przekształcono w park z militarnymi pamiątkami w postaci dział i systemu bunkrów. Jeżeli ktoś ma więcej czasu, powinien także zwiedzić grobowiec dostojnika Hai Rui Mu, uznawanego za wzór wszelkich cnót. Wycieczkę w to miejsce najlepiej zakończyć ciepłym posiłkiem w którejś z restauracji starej dzielnicy przy Jiefang Lu. Warto zwiedzić także kurort Sanya, wyspiarskie miasto Lingshui, Wyspę Małp i miasteczko Tongshi.

      Kunming – którego nazwa pochodzi od mniejszości etnicznej Kunmi jest głównym węzłem komunikacyjnym i największym miastem Wyżyny Junkuej. Miasto wciągnięte w wir gospodarczych transformacji nazywane jest „Miastem Wiecznej Wiosny” za sprawą stosunkowo łagodnego klimatu i przyjemnej atmosfery docenianej przez rzesze turystów, którzy najczęściej korzystają z przyzwoitej bazy noclegowej, by zwiedzać ciekawe okolice. Historia samego miasta związana jest ze szlakiem handlowym łączącym na przestrzeni wieków Chiny z Birmą oraz budową linii kolejowej. Ważnym momentem dla miasta w latach trzydziestych XX wieku była inwazja japońska na wschodnim wybrzeżu, która przyciągnęła na te tereny masy ludzi poszukujących schronienia i inwestujących później w rozwój miasta. Kunming przecinają dwie główne drogi wyznaczające centrum, na północnym zachodzie którego znajduje się najwięcej atrakcji turystycznych. Pogodnych mieszkańców miasta można spotkać na ogromnym placu z wyróżniającym się Robotniczym Domem Kultury oraz w okolicy dobrze zagospodarowanej rzeki Panlong. Przyjemnym może okazać się spacer do dzielnicy muzułmańskiej, gdzie sklepikarze sprzedają suszoną wołowinę, a w powietrzu unosi się zapach świeżo parzonej kawy wydobywający się z ogromnych, płaskich naczyń. Ciekawym zakątkiem jest także targ ptaków i kwiatów odbywający się codziennie przy ulicy Guanghua Jie oraz boczne uliczki Zhengyi Lu pełne klimatycznych sklepików i herbaciarni. W północnej części miasta znajduje się interesujący kompleks świątyń buddyjskich Yuantong, a także pozostałości po świątyni konfucjańskiej Wen Miao. Turyści zainteresowani buddyjską architekturą sakralną powinni także zwiedzić Zachodnią Pagodę powstałą w czasach dynastii Tang oraz Wschodnią Pagodę otoczoną ładnym ogrodem. Wytchnienie można znaleźć w parku Daguan, by z nowymi siłami ruszyć w kierunku Muzeum Prowincji Yunnan, Muzeum Miasta Kunming i Uniwersytetu Prowincji, przy którym znajduje się wiele przytulnych kawiarenek. Parę chwil warto także spędzić w parku Zielonego Jeziora na przyglądaniu się ludziom ćwiczącym tai-chi i rozmawiającym o problemach życia codziennego. Przyjemnym miejscem spacerowym jest dodatkowo ogromne zoo, do którego najmłodsi zaciągają najczęściej swoich rodziców. Z racji tego, że Kunming odwiedza mnóstwo obcokrajowców, powstały liczne kluby i puby, w których nocne życie toczy się własnym torem.

      Okolice Kunming – z miasta można wybrać się na jednodniową wycieczkę, nawet autobusami miejskimi, po interesujących okolicach. Przepięknym miejscem jest Jezioro Czarnego Smoka, którego sąsiedztwo wypełniają skromne kapliczki taoistyczne i niezwykłe ogrody najkorzystniej wyglądające podczas wiosennego kwitnienia. Miejscowe legendy głoszą, że jeziorko zamieszkuje smok, a na brzegach często można spotkać uczonego z czasów dynastii Ming, który przed laty utopił się w tym miejscu. Interesująca jest także Złota Świątynia osadzona w XVII w. na marmurowym fundamencie, a także Tanhua Si – buddyjska świątynia z czasów Ming, wokół której rozpościerają się baśniowe ogrody pełne alejek wyznaczonych wśród bambusów, egzotycznych drzew i azalii.

      Kamienny Las Shi Lin – jedna z największych atrakcji Wyżyny Junkuej, którą tworzy obszar poszarpanych skał wapiennych o strzelistych kształtach. Na zwiedzanie najlepiej wybrać się z miejscowości Lunan  położonej kilkadziesiąt kilometrów na wschód od Kunming. Pasjonujący spacer między potężnymi skałami przypominającymi wielki las prowadzi do najtłumniej odwiedzanej sadzawki Ostrza Miecza oraz na wyższe partie formacji skalnych, z których można podziwiać ten niecodzienny fenomen przyrodniczy. W okolicy znajduje się mnóstwo pensjonatów i hoteli, w których warto zostać na noc.

      Dali – zniewalające miasto pełne ogródków piwnych, przytulnych knajpek, salonów masaży i ogólnie panującej, swojskiej i sielankowej atmosfery udzielającej się wypoczywającym tam turystom. W Dali, które niegdyś było stolicą królestwa Nanzhao, zachowało się mnóstwo starych domów nadających miastu zabytkowego klimatu. Dodatkową atrakcją jest malownicze jezioro Erhai położone na wschód od centrum. Po wypiciu pysznej herbatki w herbaciarni mieszczącej się na szczycie bramy południowej można ruszyć na zwiedzanie zabytkowych świątyń i dzielnicy rzemieślników pełnej warsztatów kamieniarskich i stolarskich. Przy okazji warto zajrzeć do Muzeum Miejskiego, które eksponuje głównie przedmioty pochodzące z VIII-X w. Ładny jest ogród otaczający muzeum i uroczo prezentujący się na tle gór, a także zaciszny park Yu’er pełen drzew owocowych, palm, alejek i stawów. Najwięcej obcokrajowców można spotkać w restauracjach na ulicy Yangren Jie. Turyści traktują Dali także jako bazę wypadową do poznawania jeziora Erhai z wyspą Putuo, na której znajduje się zabytkowa świątynia i urocze kafejki. Globtroterzy zdobywają również góry Zhonghe Shan oraz zwiedzają kamienny grobowiec Du Wenxiu znajdujący się w mieście Xiadui. Okolica akwenu Erhai naszpikowana jest dodatkowo licznymi klasztorami, wysokimi szczytami i wioskami zamieszkiwanymi przez etniczne społeczności.

      Guilin – atutem krajobrazowym miasta są dziwacznie ukształtowane wzgórza wznoszące się nad rzeką Li tworzącą dwa malownicze jeziorka. Wartość miejskiego piękna doceniali przez stulecia poeci, malarze i turyści wspinający się z uporem na Szczyt Samotnego Piękna. Niewielkie miasteczko rozwinęło się w 1372 r., kiedy siedzibę księstwa ustalił tam cesarz Hongwu, natomiast niechlubnie zasłynęło jako centrum licznych powstań narodowo-wyzwoleńczych pustoszących okolicę. Największymi atrakcjami miasta są liczne wzgórza ze swoimi historiami i zabytkami. Niezwykłe jest Wzgórze Słoniowej Trąby kojarzące się ze słoniem zamienionym w skałę, do zwiedzania podziemnymi grotami zachęca Wzgórze Ujarzmiające Fale z pobliskim Pałacem Książąt Jingjiang, złego ducha przed wiekami więził Szczyt Samotnej Piękności, natomiast z Wzgórza Czterech Widoków rozciąga się najpiękniejsza panorama miasta. Turyści zaglądają również do znajdującego się na obrzeżach Parku Siedmiu Gwiazd, który zbudowany jest z nieziemskich formacji skalnych i jaskiń będących fenomenem geologicznym, a także zwiedzają pawilony widokowe Putuo, położone nieopodal niezwykłej formacji skalnej Lutuo Shan. Wśród pozostałych atrakcji należy także wymienić Jaskinię Trzcinowego Fletu z podziemnym labiryntem skalnym, misternie wykonaną Świątynię Wielkiego Buddy oraz park Kultury Mniejszości z ekspozycją dorobku mniejszości etnicznych regionu.

      Yangshuo – na trasie rejsu po rzece Li mija się baśniowo położone miasto, które turyści upodobali sobie w szczególności. Ten zakątek Chin przypomina sielską krainę pełną malowniczych pól, wapiennych skałek i meandrujących rzek, gdzie najczęściej pojawiają się artyści wyczuleni na piękno przyrody i turyści ulegający zjawiskowym widokom. Największą atrakcją jest Wzgórze Zielonego Lotosu, z którego roztacza się rozległa panorama w górę i w dół biegu rzeki Li. Piękne widoki rozpościerają się także ze wzgórza Pantao Shan oraz pozostałych wierzchołków tworzących unikalny krajobraz ułożony z połyskujących nitek rzek. Samo miasto jest również przyjemne i nastawione na ruch turystyczny. Sklepy oferują ogromny wybór pamiątek, a hotele świadczą usługi noclegowe na wysokim poziomie. Przy okazji można zapisać się na kurs chińskiej kaligrafii, spróbować swoich sił w sztukach walki, oddać się medytacjom czy nauczyć gotowania. Dodatkową atrakcją zabierającą mnóstwo czasu jest: Jaskinia Czarnego Buddy, Nowe Jaskinie Wodne i Jaskinia Czarnego Smoka, gdzie można między innymi podziwiać skamieliny i podziemną rzekę.

      Nanning – duże miasto o statucie prefektury miejskiej położone nad rzeką Yong Jiang. Szerokie aleje wysadzane drzewami, nowoczesna architektura i zadbane ulice sprawiają, że można tam spędzić miłe popołudnie. Sklepy są dobrze zaopatrzone, a restauracje zachęcają do odwiedzin lokalną kuchnią. Najlepiej zwiedza się zatłoczone targowiska, na których bez problemu można znaleźć egzotyczne dla Europejczyków towary, a także ulicę Xingning Lu pełną zabytkowych budynków oświetlonych wieczorami czerwonymi lampionami. Mieszkańcy miasta i turyści wypoczywają najczęściej w przyjemnym parku Renmin urozmaiconym jeziorkami, natomiast pasjonaci historii zaglądają do fortu Zhenning wybudowanego na początku XX wieku. Za największą atrakcję uchodzi jednak Muzeum Prowincji Guangxi związane z zagadkową kulturą Dongson, która słynęła z wyrobu metalowego rękodzieła i przedmiotów ceremonialnych.

      Informacje konsularne

      Obywateli polskich wybierających się do Chin obowiązują wizy, które można uzyskać w ambasadach i urzędach konsularnych po przedstawieniu paszportu (ważnego min. 6 miesięcy od daty wyjazdu z Chin), zdjęcia, wypełnionego wniosku wizowego, kserokopii biletu do Chin albo wydruku potwierdzającego hotelową rezerwację, bądź też potwierdzenia uczestnictwa w wycieczce. Wyjazd z terytorium Chin do Specjalnej Strefy Administracyjnej Hongkongu lub Makau traktowany jest jako opuszczenie granic ChRL i automatycznie anuluje ważność posiadanej wizy jednokrotnej, dlatego przed podróżowaniem w te miejsca trzeba zadbać o posiadanie wizy dwu- lub wielokrotnej. Polacy podróżujący wyłącznie do Hongkongu i Makau nie potrzebują wiz wjazdowych, jeżeli ich pobyt nie przekracza 3 miesięcy. Podróżując dalej do Chin wizę wjazdową można uzyskać w specjalnych biurach łącznikowych centralnych władz ChRL. W Chinach istnieje obowiązek meldunkowy, którego dokonuje administracja hotelu.

      Szczegółowe i aktualne informacje można znaleźć na stronie MSZ: www.msz.gov.pl lub na stronie ambasady polskiej w Pekinie www.pekin.polemb.net

      .

      Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Chińskiej Republice Ludowej
      Chiny, Pekin, 1 Ritan Lu, Jianguomenwai, 100600
      Tel. dyżurny: +861065321235 Faks: +861065321745
      pekin.amb.sekretariat@msz.gov.pl
      www.pekin.polemb.net

      Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Kantonie
      Chiny, Kanton, Shamian Dajie nr 63, 510130
      Tel.: +8620 81219994 Tel.: +8620 81219993 Tel. dyżurny: +86 13500033863 Faks: +8620 81219995
      kanton.kg.sekretariat@msz.gov.pl
      www.kantonkg.polemb.net

      FAQ

      Kiedy najlepiej wybrać się w Góry Wschodniochińskie?
      W Góry Południowochińskie najlepiej wybrać się wiosną, kiedy panują znośne temperatury, chociaż pod koniec tej pory roku występują silne burze piaskowe. Drugim dogodnym okresem jest wczesna jesień sprzyjająca zwiedzaniu zabytków. Klimat kontynentalny z domieszką monsunowego objawia się w okresie lata porą deszczową i wysokimi temperaturami (lipiec, sierpień), natomiast zimy są tam mroźne, ale bezśnieżne z temperaturami sięgającymi nawet -20°C.
      Jaka waluta obowiązuje w Chinach i jakie są orientacyjne ceny?
      Walutą Chin jest juan renminbi z nowym oznaczeniem China New Yuan (CNY), 1 CNY = 100 fenów. Ceny między regionami znacznie się różnią i zależą od popularności turystycznej danego obszaru, a prowincja jest tańsza niż ekskluzywne kurorty. W trakcie robienia zakupów, szczególnie na bazarach i targowiskach, warto targować się, gdyż sprzedawcy często obniżają ceny. Towary w chińskich supermarketach i większych sklepach mają ceny porównywalne z polskimi.
      Gdzie i jakie pamiątki kupić w Górach Wschodniochińskich?
      Najciekawsze, tradycyjne pamiątki można kupić w lokalnych sklepach z rękodziełem oraz w „manufakturach”, gdzie przedmioty są wykonywane ręcznie. Chińczycy są specjalistami w tworzeniu podróbek, dlatego za oryginalnymi produktami lepiej rozejrzeć się w tzw. „Sklepach Przyjaźni” niż zwykłych sklepikach przyciągających niskimi cenami. Na uwagę zasługuje duży wybór antyków, chociaż nie ma co liczyć na niskie ceny. Ciekawymi upominkami mogą być przykładowo narzędzia wykorzystywane przez artystów takie jak pędzle i tusz, a także przedmioty z nefrytu i tradycyjne latawce. Warto wstąpić do tradycyjnej herbaciarni po aromatyczną paczuszkę herbaty lub rozglądnąć się w pierwszej lepszej „graciarni” za drewnianą rzeźbą lub misternie wykonanym posążkiem Buddy. Turyści rozglądają się także za fajkami do opium, kompletami do gry w „madżonga” czy chińską porcelaną. Stosunkowo tanie są perły, jedwab i obrazy malowane na takim materiale. Unikatowym prezentem jest także chińska kaligrafia malowana na jedwabiu lub bibule. Podczas zakupów warto pokusić się o targowanie, gdyż sprzedawcy bardzo często opuszczają ceny wstępnie zawyżone dla turystów. Najwięcej centrów handlowych znajduje się w Kantonie w okolicach Changshou Lu i Beijing Lu, gdzie mnóstwo pamiątek i chińskich towarów można znaleźć butikach i sklepach znanych projektantów mody. Drobne przedmioty są najczęściej ofertą sklepików bocznych uliczek Renmin Lu, natomiast za typowymi i tradycyjnymi pamiątkami warto się rozejrzeć podczas spaceru po wyspie Shamian. Autentyczne antyki, nefryt, wyroby z laki, pałeczki i artystyczne przedmioty pokryte emalią można znaleźć w sklepach przy uliczkach pomiędzy Dishifu Lu a Liuersan Lu. Podczas pobytu w Shenzhen warto zaglądnąć na ulicę o nazwie Zhongying, gdzie znajduje się dużo sklepów oferujących niemal wszystkie towary znanych marek na świecie. Serwisy do herbaty, hafty na jedwabiu i religijne drobiazgi można kupić w Chaozhou, w okolicach ulicy Kaiyuan Si.
      Jaki czas obowiązuje w Chinach?
      W Chinach do czasu polskiego w lecie dodajemy 6, w zimie 7 godzin.
      Jak poruszać się po Górach Wschodniochińskich?
      Z powodu dużych odległości przemieszczanie się pomiędzy poszczególnymi regionami jest utrudnione, niemniej samoloty obsługują stolice wszystkich prowincji i większe miasta. Podróżowanie z pewnością wymaga wcześniejszego, dobrze przygotowanego planu, szczególnie jeśli chodzi o tańszy transport. Kolej jest najszybszą, najbezpieczniejszą i najlepiej rozwiniętą formą poruszania się po Chinach. Sieć kolejowa dysponuje najszybszymi pociągami luksusowymi, ekspresami, pośpiesznymi i osobowymi. Składy często bywają przepełnione, więc lepiej wcześniej zarezerwować bilet i unikać kupowania biletu w dzień wyjazdu, chyba że jest to trasa lokalna. Chociaż sieć kolejowa jest dobrze rozbudowana, nie brakuje regionów, do których można dotrzeć tylko autobusem. Najlepszą flotą autobusową dysponują prywatni przewoźnicy. Połączenia zarówno prywatne, jak i publiczne są częste, gdyż istnieje duża konkurencja i zapotrzebowanie ze strony pasażerów. Bilety można kupować bez wcześniejszej rezerwacji i należy pamiętać, że podróż autobusem nie należy do najkrótszych ze względu na częste przystanki. Na trasach do 100 km kursują minibusy, które są rozsądną cenowo i czasowo formą podróżowania. . Transport w dużych miastach jest dobrze rozwinięty. W Pekinie, Hongkongu, Kantonie i Szanghaju działa metro, a autobusy są stosunkowo tanie. Ceny wszechobecnych taksówek również nie są wygórowane. Na terytorium Chin nie można wjechać własnym samochodem, a wynająć lub kupić auto można jedynie po wcześniejszym uzyskaniu chińskiego prawa jazdy i załatwieniu wielu formalności. Międzynarodowe prawo jazdy nie jest honorowane. Zawsze można wynająć samochód z kierowcą, ale nie należy to do tanich udogodnień w podróżowaniu. Centrum komunikacyjnym w regionie jest Kanton z międzynarodowym lotniskiem i dwoma dużymi dworcami kolejowymi. Stolica regionu ma także liczne połączenia promowe z Hong Kongiem. Warto pamiętać, że ze względu na duże zaludnienie dworce prawie zawsze oblegają tłumy ludzi i może być problem z szybkim kupieniem biletu na wybrane połączenie.
      Jakie są ograniczenia celne w Chinach?
      Przy wwożeniu środków płatniczych powyżej równowartości 5 tys. USD należy złożyć stosowną deklarację celną, na której podstawie przy wyjeździe prowadzona jest kontrola. W deklaracji wjazdowej należy również zgłosić wszystkie wartościowe przedmioty (np.: kamera, cenna biżuteria itp.) Wywieźć można ograniczoną ilość alkoholu (do 1 l), a zakupiony sprzęt elektroniczny nie może przekraczać wartości wyższej niż 5 tys. CNY. Zakaz dotyczy wywozu waluty chińskiej w wysokości większej niż 20 tys. CNY, dóbr kultury, dzieł sztuki, rzadkich wydawnictw, kamieni szlachetnych i ich pochodnych, zagrożonych gatunków roślin i zwierząt.
      Jakie dokumenty potrzebne są w razie konieczności skorzystania z służby zdrowia w Chinach?
      Cudzoziemiec na terenie Chin za wszystkie usługi medyczne płaci gotówką, natomiast zwrotu kosztów leczenia można dochodzić po powrocie do kraju, po przedstawieniu firmie ubezpieczeniowej odpowiednich rachunków (należy zadbać, żeby były wystawione w języku angielskim). Polisy zagranicznych firm nie są uznawane, więc jedyną opcją jest korzystanie z chińskiego ubezpieczenia. Chociaż nie ma obowiązku ubezpieczeń osobowych, jedynym rodzajem wymaganego ubezpieczenia jest polisa na przelot na trasach krajowych, którą wykupuje się jako dodatek do biletu. Należy również pamiętać, że niektóre z firm ubezpieczeniowych wymagają poświadczenia rachunków przez poszczególne urzędy konsularne. Opieka medyczna poza terenami głębokiej prowincji nie stanowi problemu i jest ogólnodostępna. Cena za dobę pobytu w szpitalu nie obejmuje kosztów usług medycznych, badań ani leków, za które płaci się osobno. Turystom, którzy chcą skorzystać z leczenia metodami tradycyjnymi zaleca się korzystanie z gabinetów dostępnych przy niektórych klinikach oraz z punktów w większości hoteli. W niektórych regionach, które zostają umieszczane są na liście zagrożeń epidemiologicznych sporządzonej przez WHO, bezwzględnie wymagana jest książeczka zdrowia. Ze względu na inną florę bakteryjną należy starannie wybierać restauracje lub jadać w hotelach, przestrzegać podstawowych zasad higieny niezbędnych w krajach tropikalnych oraz zwracać uwagę na warunki w jakich przygotowuje się i przechowuje jedzenie. Turyści powinni pić wyłącznie wodę butelkowaną, gdyż woda z kranu nie jest zdatna do picia. Szczepienia ochronne nie są wymagane, niemniej szczególnie w krajach tropikalnych istnieją zagrożenia sanitarno-epidemiologicznych, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić czy szczepienia nie są zalecane sezonowo i profilaktycznie zaszczepić się przed wskazanymi chorobami. Poszczególne zalecenia sanitarne pozwalające uniknąć zachorowania na różne choroby dostępne są na stronie internetowej Państwowej Inspekcji Sanitarnej: www.pis.gov.pl