• Opis
    • Wycieczki
    • Więcej

      Karpathos

      Informacje ogólne

      Karpathos słynie z dziewiczych krajobrazów, doskonałych warunków pogodowych, wspaniałej linii brzegowej oraz wielu ciekawych zabytków, które można zwiedzić w wolnym czasie. Wyspę otacza krystalicznie czyste morze, naturalne mało uczęszczane plaże oraz smagane wiatrem nagie klify.

      Długi i górzysty pas lądu zwany Karpathos unoszący się na Morzu Kreteńskim, sąsiaduje z wyspami Kreta i Rodos, należąc jednocześnie do grupy wysp Dodekanez. Przez środek wyspy przebiega majestatyczne pasmo górskie często ginące w chmurach z najwyższym szczytem Kalilimni. Na jego zboczach można dostrzec pojedyncze wioski, w których od wielu lat nic się nie zmieniło i nadal trwa błogie, tradycyjne życie. Na wyspie nie rozwinęła się masowa turystyka, dlatego najczęściej zaglądają tam miłośnicy ciszy i spokoju uciekający od gwarnych kurortów, a także turyści poszukujący dziewiczych krajobrazów oraz ustronnych miejsc kąpielowych.

      Po upadku cesarstwa bizantyjskiego Karpathos jako jedyna wyspa Dodekanez trafiła pod rządy Genui i Wenecji. Nie dotarli na nią Joannici, którzy budowali średniowieczne twierdze w pozostałych częściach Grecji, dlatego nie ma na niej zaawansowanej architektury. Wyspą nie zainteresowali się również dominujący w basenie Morza Śródziemnego Turcy, pozostawiając w tym zakątku świata jedynie podległego im sędziego. W taki sposób Karpathos zachowała swój niepowtarzalny klimat i wyjątkową odrębność.

      Przy malowniczych wodach zatoki Vrondi położona jest stolica wyspy Pigadia zwana także Karpathos. Jest to jeden z najczęściej odwiedzanych kurortów na wyspie z bardzo dobrze rozwiniętą bazą noclegową – począwszy od pól namiotowych i kempingów, skończywszy na luksusowych hotelach. Miasteczko posiada naturalną, piaszczystą, dobrze zagospodarowaną plażę ciągnącą się wzdłuż łukowatego wybrzeża, choć w niektórych miejscach może znajdować się żwirowe zejście do morza. Długa plaża przyciąga miłośników sportów żaglowych i kajakarstwa morskiego. Najciekawszą atrakcją jest port, przy którym cumują łodzie i promy wycieczkowe. W okolicy mariny można tanio kupić różne gatunki ryb, a także godzinami przesiadywać w przytulnych tawernach. Lokalną ciekawostką są ruiny bazyliki Agia Fotini z V w., do których warto pofatygować się, by zrobić interesujące zdjęcie.

      .

      Ammopi – nowoczesny, ale niewielki kurort z trzema zatoczkami otoczonymi drzewami i nagimi skałami. Wypoczywać można na dwóch piaszczysto-żwirowych plażach i jednej kamienistej, gdzie swoje kulinarne specjały serwują tawerny z doskonałym widokiem na lazurowe morze. Bazę noclegową zapewnia kilka hoteli z prywatnymi basenami oraz kwatery prywatne sprzyjające wczasowaniu.

      Arkasa – zadbany kurort pełen hoteli o różnym standardzie i wybornych restauracji serwujących najlepsze potrawy na wyspie. Najlepszym miejscem kąpielowym jest szeroki pas drobnego piasku, łagodnie opadający ku morzu i znajdujący się kilkaset metrów na południe od kurortu. Na uwagę turystów, którzy chcą zwiedzić okolicę zasługuje miejsce o nazwie Agia Sofia w postaci kapliczki, wokół której zachowały się pozostałości dawnego miasta z mozaikowymi posadzkami.

      Paralia Lefkou – nadmorska część wioski Lefkos dysponująca zaciszną bazą noclegową w postaci kilku hoteli i apartamentów. Turyści wybierają tę miejscowość z powodu ciszy i spokoju oraz przyjemnej, piaszczystej plaży położonej w malowniczej zatoce składającej się z trzech części. Fascynujące widoki rozpościerające się z pobliskich wzgórz są atutem przyjemnego miejsca, podobnie jak kilka tawern serwujących owoce morza.

      Diafani – niewielki kurort z małą przystanią, z której wypływają statki na okoliczne wyspy, a także z nadmorskimi tawernami, kamienistą plażą, kilkoma hotelami i pensjonatami. W kurorcie nie ma wielu atrakcji, ale turyści bardzo chętnie wypływają łodziami na okoliczne plaże i bezludną wyspę Saria, by zobaczyć bizantyjską osadę Palatia, a także odwiedzają ruiny w Virkoundzie. Na północy letniska można znaleźć kamienistą plażę Vananda i leżącą u podnóża malowniczego klifu plażę Papa Mina.

      Kuchnia i obyczaje

      Kuchnia

      Głównym składnikiem kuchni greckiej jest oliwa z oliwek, której zalety doceniano już w starożytności używając jej w kosmetyce po kąpieli, a także polewano mięsa smażone na ruszcie. Obecnie jest podstawą wszystkich greckich potraw i służy nie tylko do smażenia, ale często w dużych ilościach dodawana jest do sałatek, sosów a nawet zup. Jest również jednym z powodów uznania kuchni greckiej za jedną ze zdrowszych i smaczniejszych, gdyż oliwa jest lekko strawa i posiada delikatny smak nadający charakteru poszczególnym potrawom.

      Kuchnia grecka ma wiele zapożyczeń z typowej kuchni śródziemnomorskiej i bałkańskiej – często dodawany jest czosnek, liście winorośli i duża ilość warzyw, pomidorów i papryki. Bazą wielu produktów jest baranina i ryby. Bez wątpienia odróżnia ją jednak ser feta, produkowany w różnych odmianach, typowe greckie zupy i sosy, oraz sposób przyrządzania niektórych dań.

      Kuchnia grecka jest bardzo popularna w Europie, ale jadąc do Grecji może nas w niej zaskoczyć nie tylko bogactwo menu, ale też tradycje kulinarne. Pierwszym zaskoczeniem może być sposób podawania potraw, gdyż większość podawana jest w temperaturze pokojowej. Grecy uważają, że taka temperatura najbardziej uwydatnia smak. Poza tym, zamawiając w restauracji obiad kilkudaniowy dostaniemy wszystko naraz gdyż idea podawania dań kolejno jest w tym kraju obca. A jeżeli siedzimy przy stoliku z kilkoma osobami, które zamawiają to samo można dostać wielki półmisek z potrawą, z którego każdy nabierze ile sobie życzy. Suto zastawione stoły z kolorowymi potrawami są typowe dla kuchni greckiej. Obojętnie co zamówimy na na stole zawsze znajdzie się woda i chleb, będący dodatkiem do większości potraw.

      Rytm dnia w Grecji sprawia też, że pory i ilość posiłków różni się od panujących np. w Polsce. W Grecji nie jest popularne pełne śniadanie, a często słyszy się, że w ogóle się go nie jada. Dla Greka śniadaniem jest zazwyczaj filiżanka kawy i sucharki, biszkopt lub placek z dżemem. Przed południem jako przekąska typowe jest ciasto tyropitta, wypełnione gorącym płynnym serem feta. Obiad spożywa się ok. 14-17, a głównym posiłkiem jest kolacja jedzona zwykle na mieście w restauracjach lub tawernach ok. godz. 20-22. Oczywiście w hotelach rytm ten może się różnić, gdyż znaczna większość dostosowuje się do potrzeb turystów. W większości restauracji menu pisane jest po angielsku, a w kurortach popularnych wśród naszych rodaków zdarzają się pisane po polsku.

      .

      Jeżeli chcemy spróbować typowej greckiej kuchni warto udać się do kameralnych tawern, gdzie jadają mieszkańcy. Popularne przed jak i między posiłkami są tzw. mezedes, czyli przystawki.

      Panujące tu już od maja wysokie temperatury przyczyniają się do rosnącej popularności kawy przygotowanej na zimno – Frappe – podawanej w wysokich szklankach, robiona na bazie wody mineralnej z dodatkiem mleka i cukru.

      Ważnym elementem greckiej kuchni jest wino, które doceniane było już w starożytności, a sposób jego powstania opisuje mitologia. By uchronić swego nieślubnego syna Dionizosa przed gniewem Hery, Zeus zamienił go w barana. Bogini jednak nie dała się oszukać i przywróciła mu człowieczą postać, ale ukarała go obłędem. Szalony Dionizos żeglował po morzu i podczas jednej wyprawy poznał rolnika o imieniu Ikarios, który nauczył go uprawiania winorośli. Sok z zebranych winogron sfermentował, a Ikarius chcąc ukarać Dionizosa za niedopilnowanie kazał mu go wypić. Historia, kończy się dość tragicznie, gdyż odurzony bóg zabił rolnika, ale od tamtej pory kojarzony jest w mitologii z winem i zabawą.

      Charakterystyczne w smaku i nie występujące poza Grecją jest wino Retsina, które jest młodym winem przyprawionym sosnową żywicą. Po wytłoczeniu leżakuje zaledwie kilka tygodni i nadaje się do spożycia, jednak po mniej więcej roku, jej smak przypomina ocet. Narodowym trunkiem Grecji jest też „ouso me mese”, znane jako ouzo – 48-procentowy alkohol doprawiany anyżem i koprem. Międzynarodową sławę wśród alkoholi zyskała również Metaxa – brandy z dodatkiem wina i mieszanki przypraw. By wyprodukować dobry trunek destyluje się dwukrotnie alkohol, który następnie leżakuje od 3-15 lat. Dopiero po tum czasie dodawane są do niego wino i zioła, które tworzą charakterystyczny smak. Niektórzy twierdzą, że niegdyś dodawano też płatki róż. Alkohol jest następnie słodzony, trafia do dębowych beczek i czeka ok. pół roku na rozlanie do butelek.

      Wycieczki fakultatywne

      Aktywność

      Karpathos jest doskonałym miejscem dla miłośników windsurfingu, nurkowania, nart wodnych i paralotniarstwa. Najlepsze warunki do windsurfingu i kitesurfingu panują na południowo-wschodnim kawałku wybrzeża zwanym Amfiarti w okolicach piaszczystej plaży Makris Gialos. Porty jachtowe są świetnie wyposażone, przez co przyciągają żeglarzy pływających wzdłuż wybrzeża tureckiego i między greckimi wyspami. Istnieją tu również świetne warunki do trekkingu, a możliwość zwiedzenia wyspy na rowerze lub konno urozmaica spędzanie wolnego czasu. Wyspę dobrze zwiedza się również skuterem, niemniej należy pamiętać, że pojazd ma ograniczony zasięg, a nie wszędzie można nabyć paliwo.

      Wycieczki fakultatywne

      Wyprawa do górskich wiosek – na Karpathos nie ma zbyt wielu atrakcji turystycznych, dlatego każda możliwość wycieczki powinna służyć lepszemu poznaniu wyspy i wyspiarskiego folkloru. Tak jest w przypadku kilku urokliwych wiosek, do których warto zaglądnąć w wolnym czasie. W okolicach Aperi można wygrzewać się na kamienistej plaży Achata, w Voladzie warto zjeść zjeść obiad w którymś z niewielkich barów i zwiedzić malowniczą twierdzę wenecką, z Piles rozpościerają się ciekawe widoki na wyspę i jej okolicę, a Othos ukryta w cieniu góry Kalilimni słynie z cienkich kiełbasek i dobrego wina.

      Olimbos – turyści i naukowcy traktują tę niezwykłą wioskę przytuloną do zbocza góry jako skansen strojów ludowych, rzemiosła, dialektu i muzyki. W niektórych miejscach można podziwiać zabytkowe wiatraki lub zobaczyć jak wypieka się w starych piecach tradycyjny chleb. W okolicy można spacerować po ciekawych trasach wycieczkowych, wyznaczonych specjalnie dla turystów.

      Virkounda – wioska słynie z jaskini poświęconej św. Janowi Chrzcicielowi, zachowały się w niej także ślady grecko-rzymskiej osady Brikous. Zwiedzanie można połączyć z wypoczynkiem na położonej nieopodal kamienistej plaży Vananda.

      Milos – to niezwykła wyspa której barwy i kształty zapierają dech w piesiach. Morskie urwiska, jaskinie z niezwykłymi szatami naciekowymi oraz liczne gorące źródła dodają jej piękna i przyciągają nie tylko pasjonatów geologii. Zastygła lawa wlewająca się do grot morskich lub stygnąca gwałtownie w zetknięciu z morską wodą wytworzyła przedziwne kształty linii brzegowej. Na wyspie w dużych ilościach wydobywa się liczne minerały, jak kaolin, baryt i perlit. Na wyspie znajduje się większe miasto portowe – Adamas, obok którego znajduje się bardzo ciekawa wioska Apollina. Samo miasto zostało założone przez uchodźców z Krety, przez co widać tu ogromne wpływy "wielkiej wyspy" na architekturę i kulturę. Warto zobaczyć cerkiew Agia Triada (Świętej Trójcy) z przepięknymi kreteńskimi ikonami. Głównym ośrodkiem kulturalnym wyspy jest Plaka (Milos),gdzie w Muzeum Archeologicznym wystawiona jest kopia słynnej Wenus z Milo. Między obiema miejscowościami znajdują się katakumby z najstarszymi w Grecji szczątkami chrześcijan. Na wyspę wypływają promy z portu Karpathos.

      Rodos – grecka wyspa słynąca z przepięknych krajobrazów i słońca, jak również wspaniałych zabytków starożytności. Według mitologii greckiej, kiedy Zeus dokonywał podziału ziemi zapomniał o bogu słońca – Heliosie, który uznał taki obrót wydarzeń za niesprawiedliwość. Powiedział Zeusowi, że chce nową ziemię, która wyłoni się z morza i wtedy powstał Rodos. Helios zadbał w szczególności o słońce, które świeci tu przez prawie 300 dni w roku. By zwiedzić wyspę potrzeba znacznie więcej czasu niż jeden dzień. Promem dostaniemy się do stolicy wyspy o tej samej nazwie, gdzie czeka nas urokliwa, grecka atmosfera, kuchnia i ciekawe zabytki. Rodos dzieli się na Stare Miasto otoczone murami oraz Nowe, gdzie znajduje się wiele restauracji i hoteli. Warto zobaczyć Pałac Wielkich Mistrzów, plac Hipokratesa, Port Mandraki, Muzeum Archeologiczne oraz meczety i muzea dzielnicy tureckiej. Wąskie uliczki, targowisko, zabytki i niesamowita gościnność mieszkańców miasta sprawią, ze podróż na Rodos będzie długo w pamięci.

      .

      Santorini – jedna z najpiękniejszych wysp basenu Morza Śródziemnego, powstała wskutek wielkiego kataklizmu. Atol tworzą zatopione częściowo strome ściany szczytu wulkanu (kaldera), pośrodku których znajduje się głęboka zatoka. Wybuch i zapadnięcie się wulkanu miały miejsce ok. 1500 lat p.n.e., a ogrom erupcji zniszczył nie tylko minojską flotę, ale wywołał serię potężnych trzęsień ziemi i spowodował anomalia pogodowe na wiele lat. Od zamierzchłych czasów nosiła nazwę Thira, ale przyjęła się również nazwa Santorini – od św. Ireny z Salonik, która zmarła tu w 304 r. Według wielu opinii atol to mityczna Atlantyda pochłonięta przez morze. Na wyspę można dostać się promem z portu w Karpathos.

      Heraklion – główne miasto Krety i piąte co do wielkości w Grecji. Przeprawa promowa na Kretę z portu Karpathos zajmuje zwykle 3,5 – 4 godz. Główną atrakcją miasta są ruiny pałacu Knossos, którego historia i pamiątki opisane są dokładnie w pobliskim Muzeum Archeologicznym. Większość zabytków miasta pochodzi z czasów weneckich, kiedy Kreta przeżywała lata świetności, a na szczególna uwagę zasługuje wenecki Arsenał, ratusz i twierdza Koules z płaskorzeźbami Lwów św. Marka. W mieście znajdują się cenne cerkwie – Agios Markos i Agios Titos – ze szczątkami pierwszego biskupa Krety oraz katedra Agios Minas.

      Marmaris (Turcja) – jest malowniczo położonym tureckim kurortem wakacyjnym Wybrzeża Egejskiego i znaczącym miastem portowym. Zostało założone prawdopodobnie już w IV w. p.n.e. jako Physkos i wchodziło w skład krainy zwanej Karia. Głównym zabytkiem jest zbudowany przez Jonów w IX w. p.n.e. zamek, który przebudowywany był przez Aleksandra Macedońskiego, następnie przez sułtana Sulejama Wspaniałego, a w XVI w. odegrał rolę bazy podczas ataku na Rodos. Obiekt został zniszczony w pewnym stopniu przez flotę francuską podczas I wojny światowej, jednak w latach 90. ubiegłego wieku został odrestaurowany i obecnie znajduje się w nim muzeum. W samym mieście, jak i jego okolicy zachowało się wiele zabytków z czasów antycznych i średniowiecza. Na wycieczkę wymagany jest paszport, którego okres ważności jest dłuższy niż pół roku, a w porcie należy opłacić wizę turystyczną.
      Rejsy wokół wyspy – to świetna okazja do poznania regionu, jego zabytków, malowniczych zakątków i plaż. Rejsy organizowane są przez biura podróży oraz prywatne osoby w większych miejscowościach turystycznych. Rejsy odbywają się barkami, jachtami, łodziami ze szklanym dnem lub tradycyjną łódką Kaiki.

      Grecki wieczór – odbywające się w tawernach wieczory, organizowane często prywatnie lub przez biura podróży to świetna okazja do poznania ciekawej kultury regionu i tradycyjnej kuchni. Często odbywają się pokazy tańca i nauka Zorby.

      Informacje konsularne

      Dokumentem uprawniającym do wjazdu i wyjazdu z Grecji tak jak i innych krajów Unii Europejskiej jest dowód osobisty lub paszport. Lecąc do Grecji samolotem nie potrzebujemy paszportu, jednak podróżując autokarem  czy samochodem przed wyjazdem należy się upewnić czy trasa nie przebiega przez kraje, gdzie wymagany jest paszport. Paszport jest również wymagany przy wycieczkach do Turcji, gdzie dodatkowo należy w porcie docelowym opłacić wizę turystyczną.

      W Grecji nie ma obowiązku meldunkowego jeżeli pobyt nie przekracza 90 dni i nie jest w tym czasie podejmowana praca na terenie kraju.
      Szczegółowe i aktualne informacje można znaleźć na stronie MSZ: www.msz.gov.pl lub na stronie ambasady polskiej w Atenach www.athens.polemb.net

      Najbliższe ambasady i konsulaty:
      Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Greckiej
      Grecja, Ateny, Chryssanthemon 22, 154 52 Paleo Psychiko
      Tel.: +302106797700 Tel. dyżurny: +306936554629 Faks: +302106797711
      http: www.athens.polemb.net
      Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Heraklionie
      Grecja, Heraklion, 39, 1821 Str., 712 01 Heraklion - Crete
      Tel.: (00-302-810) 221-786 Tel. dyżurny: (00-302-810) 325-242
      Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Patrze
      Grecja, Patra, 12, Othonos Amalias Str., 262 23
      Tel.: (00-302-610) 634-019 Faks: (00-302-610) 634-4080
      Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Pireusie
      Grecja, Pireus, 57, Akti Miaouli, 185-36
      Tel.: (00-302-10) 429-23-44 Faks: (00-302-10) 429-23-45
      Konsulat Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w Salonikach
      Grecja, Saloniki, 78 Tsimiski Str., 546-22
      Tel.: (00-302-310) 288-205 Faks: (00-302-310) 234-153

      FAQ

      Kiedy najlepiej lecieć na Karpathos?
      Typowy sezon wakacyjny na Karpathos zaczyna się na początku maja i trwa do października, kiedy panuje okres bezdeszczowy, a temperatura przekracza 25oC. Turyści pojawiają się często już pod koniec kwietnia, a ostatni wyjeżdżają w listopadzie. Delikatne letnie wiatry stwarzają tu wspaniałe warunki do żeglarstwa i windsurfingu. Wyspa ma niesamowity urok na wiosnę, kiedy kwitnie okoliczna roślinność.
      Jaka waluta obowiązuje w Grecji i jakie są orientacyjne ceny?
      W Grecji od 2002 r. obowiązuje wspólna dla całej Unii Europejskiej waluta – Euro. Konsekwencją tego są nieco wyższe ceny niż w Polsce. Ceny również różnią się w sklepach w centrum miast czy w dużych kurortach od cen peryferii i wiosek turystycznych.
      Gdzie i jakie pamiątki kupić na Karpathos?
      W miejscowościach turystycznych jest wiele sklepików z pamiątkami, gdzie oprócz gadżetów związanych z wyspą czy poszczególnym miastem dostać można ręcznie tkane materiały, koronki i hafty. Często z wyspy przywożone są też artystyczne wyroby jubilerskie. Wiele ciekawych rzeczy można dostać na targowisku w stolicy wyspy. Trzeba pamiętać, że większość sklepów zamykana jest podczas sjesty ok. godz. 14-17, ale potem czynne są do 21.00. W poniedziałki, środy i soboty godziny otwarcia sklepów są krótsze i kończą się w porze sjesty. Dla potrzeb turystów domy handlowe i markety w dużych miejscowościach często rezygnują z przerwy na czas sjesty.
      Jaki czas obowiązuje w Grecji?
      Czas lokalny jest późniejszy o godzinę od obowiązującego w Polsce, więc po przylocie przestawiamy zegarek o godzinę do przodu.
      Jak poruszać się po Karpathos?
      Popularnym środkiem transportu są autobusy, których rozkłady jazdy znajdują się na przystankach i w większości hoteli. Wokół całej wyspy biegnie dobra droga umożliwiająca dojazd do miejscowości turystycznych. Autobusy kursują regularnie z głównych miejscowości do Ammopi oraz do Piles przez Aperi, Voladę i Othos, a także przez Arkassę. W niektóre miejsca (także na lotnisko) można pojechać taksówkami, niemniej kwestię ceny należy ustalić wcześniej z kierowcą. W większych miejscowościach bez problemu można wypożyczyć samochód lub skuter, w przypadku tego drugiego należy pamiętać o nieciekawych, utwardzonych drogach i ograniczonym zasięgu. Na północ wyspy najlepiej dostać się łodziami „kaiki”, podobnie jak do odludnych plaż poukrywanych w linii wybrzeża.
      Jakie plaże są na Karpathos?
      Jedna z lepszych, piaszczystych plaż o nazwie Makris Gialos znajduje się w regionie zwanym Amfiarti na południowo-wschodnim wybrzeżu. Przyjemna może okazać się kąpiel na żwirowej Kira Panagia położonej wzdłuż wschodniego wybrzeża w malowniczej zatoce z turkusową wodą. Na wschodnim wybrzeżu znajduje się również często odwiedzana plaża Apelli z gruboziarnistego piachu. Za kurortem Diafani można poszukać kilku kamienistych plaż (dysponując najlepiej własnym środkiem transportu), należą do nich Vananda, Papa Mina, Forokli, Agios Minas i najbardziej dziewicza Agnondii. Plaże zachodniej i południowej strony wyspy obfitują też w liczne skorupiaki, a po odpływie na plaży jest bardzo wiele muszli. Przy hotelach wyższej kategorii lub w wybranych kurortach plaża jest usypywana sztucznie lub znacznie różni się od typowych plaż miejskich, dlatego wybierając kurort i hotel warto upewnić się do jakiej plaży będziemy mieli dostęp.
      Jakie są ograniczenia celne w Grecji?
      Przewóz towarów podlega ograniczeniom ilościowym na zasadach obowiązujących w UE, co oznacza w praktyce, że rzeczy osobiste i sprzęt na własny użytek nie podlega ograniczeniom celnym. W przypadku towarów można wwozić i wywozić: do 800 szt. papierosów, 200 szt. cygar, 10 l spirytusu, 20 l mocniejszego alkoholu, 90 l wina i 110 l piwa.
      Jakie dokumenty potrzebne są w razie konieczności skorzystania z służby zdrowia w Grecji?
      Służba zdrowia, zarówno prywatna jak i publiczna jest w Grecji ogólnodostępna. Przed wyjazdem można starać się w oddziale NFZ o wyrobienie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EUKZ), która daje możliwość korzystania z podstawowej służby zdrowia w przychodniach i szpitalach. Warto jednak wykupić prywatne ubezpieczenie kosztów leczenia, które w razie konieczności pokryje wyższe koszty i transport medyczny. Jeżeli posiadamy ubezpieczenie prywatne należy zapoznać się z jego warunkami, gdyż w większości przypadków ubezpieczeniem objęte są koszty leczenia powyżej pewnych kwot, które należy samemu opłacić.